تحلیل‌گر پیش‌بینی

چارچوب: این عمدتاً یک جنگ اقتصادی است، با ضربه‌های نظامیِ کالیبره‌شده

هیچ‌یک از تهران و واشنگتن خواهان جنگ تمام‌عیار نیست — هر دو به این نتیجه رسیده‌اند که هزینه‌اش بیش از دستاوردی است که می‌توانند به‌دست آورند. پس بازی کند، اقتصادی است. اما «کند» به معنای «ساکت» نیست: حملهٔ موشکی ۴ مه ایران به زیرساخت‌های امارات و موشک‌های ضدکشتی سپاه به سمت ناوشکن آمریکایی نشان داد که هر دو طرف وقتی فشار اقتصادی ناخوشایند می‌شود، به ضربه‌های نظامی کالیبره‌شده دست می‌زنند. چارچوب «بدون درگیری» نیست؛ «درگیری زیر آستانه‌ای که جنگ تمام‌عیار را تحریک می‌کند» است.

اهرم ایران تنگهٔ هرمز است. اگر تنگه نیمه‌بسته بماند، قیمت نفت بالا می‌ماند، ترامپ هزینهٔ سیاسی داخلی را در قالب قیمت بنزین و نظرسنجی‌های انتخابات میان‌دوره‌ای می‌پردازد، و متحدان آمریکا در خلیج فارس به‌اندازه‌ای نگران می‌شوند که واشنگتن را به سمت امتیازدهی فشار دهند.

اهرم آمریکا ساختار تحریم‌ها و فشار دریایی است. این اهرم اگر سفت بماند، ریال ضعیف‌تر می‌شود، صادرات نفت ایران کاهش می‌یابد، بحران ذخیره‌سازی نفت کاهش تولید را اجباری می‌کند، و تهران هزینه را در قالب فشار خیابانی و فروپاشی ارزی می‌پردازد.

هر دو طرف در حال حاضر باور دارند می‌توانند بیش از طرف مقابل دوام بیاورند؛ به همین دلیل پیشنهاد چهارده‌بندیِ سوم مه پیشرفتی نکرده است. هرکدام که اول کوتاه بیاید، امتیاز مذاکره را واگذار می‌کند. ریسکِ این چارچوب یک محاسبهٔ غلط است — ضربه‌ای که خط قرمزی را رد کند و طرف مقابل را به تشدیدی فراتر از قصد اولیه وادار سازد.